پایگاه علمی-پژوهشی پارس مدیر
تحلیل آماری پروژه‌های مدیریت و مهندسی صنایع

تحلیل آماری مدیریت پایان نامه و مقاله پایان نامه مدیریت
ارسال پیام
کانال تلگرام پارسمدیر
نرخ ناسازگاری AHP

آموزش محاسبه نرخ ناسازگاری پرسشنامه خبره برای تکنیک AHP

منبع: حبیبی، آرش.، ایزدیار، صدیقه.، سرافرازی، اعظم. (1393)، تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی، انتشارات کتیبه گیل

نرخ ناسازگاری نشان می‌دهد تا چه اندازه می‌توان به داده‌های گردآوری شده از دیدگاه هر کارشناس اعتماد کرد. اساس محاسبات فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی بر اساس قضاوت اولیه تصمیم گیرنده كه در قالب ماتریس مقایسه‌ها زوجی ظاهر می‌شود، صورت می‌پذیرد. بنابراین هرگونه خطا و ناسازگاری در مقایسه عناصر، نتیجه نهایی به دست آمده از محاسبات را تحت تاثیر قرار می‌دهد

نرخ سازگاری مقایسه‌ها با یک مثال قابل تشریح است. برای نمونه اگر عنصر A نسبت به B ارزش ترجیحی 3 داشته باشد و عنصر B نسبت به C ارزش ترجیحی 2 داشته باشد، آنگاه باید انتظار داشت عنصر A نسبت به C ارزش ترجیحی 6 داشته باشد. یک نمونه مقایسه سازگار و یک نمونه مقایسه ناسازگار در زیر آمده است:

if A > B & B > C then A > C مقایسه‌های سازگار

if A > B & B > C then A < C مقایسه‌های ناسازگار

شاید بررسی سازگاری مقایسه سه عنصر ساده باشد، اما وقتیكه تعداد مقایسه‌ها افزایش یابد اطمینان از سازگاری مقایسه‌ها به سادگی میسر نبوده و از نرخ سازگاری استفاده می‌شود. تجربه نشان داده است كه اگر نرخ سازگاری كمتر از 10/0 باشد سازگاری مقایسه‌ها قابل قبول بوده و در غیر اینصورت مقایسه‌ها باید تجدید نظر شود. گام‌های زیر برای محاسبه نرخ سازگاری در تکنیک AHP قطعی و FAHP فازی به كار گرفته می‌شود.

محاسبه نرخ ناسازگاری در فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی معمولی

گام 1. محاسبه بردار مجموع وزنی: ماتریس مقایسه‌ زوجی را در بردار ویژه ضرب کنید. بردار جدیدی را كه به این طریق بدست می‌آید، بردار مجموع وزنی نامیده می‌شود.

گام 2. محاسبه بردار سازگاری: هر عنصر بردار مجموع وزنی را بر عنصر متناظر در بردار ویژه تقسیم کرده، بردار حاصل بردار سازگاری نامیده می‌شود.

گام 3. برآورد lmax: میانگین عناصر بردار سازگاری lmax را به دست می‌دهد. بیشتر مواقع به جای محاسبه lmax از روش تقریبی میانگین هندسی استفاده می‌شود. پارامتر L مقدار تقریبی lmax است.

گام 4. محاسبه شاخص سازگاری (CI) : اگر تعداد عناصر جدول مقایسه زوجی n باشد، شاخص سازگاری بصورت زیر تعریف می‌شود:

گام 5. محاسبه شاخص تصادفی: شاخص تصادفی بودن از جدولی مانند جدول 1 یا جدول 2  استخراج می‌شود.

جدول شاخص تصادفی بودن ahp

گام 6. محاسبه نرخ سازگاری: نرخ سازگاری از تقسیم شاخص سازگاری بر شاخص تصادفی بدست می‌آید. اگر نرخ سازگاری 1/0 یا كمتر باشد مقایسه‌ها سازگار است.
CR = CI / RI

محاسبه نرخ ناسازگاری در فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی فازی: FAHP

دو پژوهشگر به نام گاگوس و بوچر (1998) روشی را برای محاسبه درجه سازگاری ماتریس‌های مقایسات زوجی فازی ارائه نموده‌اند. در این روش به منظور بررسی سازگاری، لازم است از هر ماتریس مقایسه زوجی مانند Ã(n*n) به دو ماتریس مجزا افراز می‌شود. علامت مدک یا  ̃   نشانه فازی است.

ماتریس A^m از مقادیر میانی ترجیحات خبرگان تشکیل می‌شود

ماتریس A^g از میانگین کران بالا و پایین TFN تشکیل می‌شود.

جدول شاخص تصادفی بودن گوگوس و بوچر

جدول شاخص تصادفی بودن ahp

برای یافتن نرخ سازگاری، بردار وزن هر یک از این دو ماتریس باید محاسبه شود. از آنجا که این ماتریس‌ها شامل داده‌های عددی (غیر فازی) هستند، می‌توان از روش ساعتی برای محاسبه بردار وزن استفاده نمود. بنابراین ابتدا ماتریس مقایسه زوجی فازی به دو ماتریس قطعی افراز می‌شود و سپس به روش ساعتی نرخ ناسازگاری هر ماتریس قطعی شده A^m و A^g محاسبه خواهد شد. تنها تفاوت در اینجا استفاده از شاخص تصادفی است که گاگوس و بوچر پیشنهاد داده‌اند. روشن است در پایان دو نرخ ناسازگاری وجود خواهد داشت که با 〖CR〗^g و 〖CR〗^m نمایش داده می‌شود. اگر هر دو روش نرخ ناسازگاری را بالای 1/0 نشان دهد باید با تجدیدنظر در نتایج از خبرگان خواسته شود مجدداً ماتریس‌ها را تکمیل کنند. همچنین حتی اگر یکی از دو مقدار هم از آستانه 1/0 بزرگتر باشد توصیه اکید آن است که مقایسه‌ها از نو انجام شود.


تکنیک AHP و ANP

تحلیل فازی پارس مدیر

مجموعه مقاله آموزشی فرایند تحلیل سلسله مراتبی مدل AHP

آموزش کامل فرایند تحلیل سلسله مراتبی مدل AHP با ارائه مدل تصویری

آموزش استفاده از AHP و ANP در تصمیم‌گیری گروهی + طراحی پرسشنامه خبره

مقایسه کامل مدل تحلیل AHP و ANP و مروری کوتاه بر تفاوت AHP و ANP

آموزش کامل مدل تحلیل شبکه ANP با ارائه مدل تصویری

آموزش کامل مدل تحلیل شبکه ANP (مقاله آموزشی پایه)

فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی

درباره پارس‌مدیر

درباره پارس‌مدیر

پایگاه علمی-پژوهشی پارس‌مدیر کانون اندیشه پژوهشگران مدیریت و مهندسی صنایع است. آموزش روش تحقیق علمی مدیریت، آموزش نگارش پایان نامه و مقاله، آموزش و لینک دانلود نرم‌افزارهای تخصصی، راهنمای کامل ارشد و دکتری، خلاصه کتاب، پایگاه مقاله مدیریت و زبانکده مجازی در دسترس دانشجویان مدیریت و مهندسی صنایع قرار دارد.

پارس‌مدیر بزرگترین وب سایت ویژه دانشجویان و پژوهشگران تحصیلات تکمیلی مدیریت و مهندسی صنایع است. .

پذیرش و انجام تحلیل آماری

پایگاه قابل اعتماد پارس‌مدیر

شماره پشتیبانی: ۶۲۳۲۷۶۰ - ۰۹۱۲ ؛ ۴۶۷۲۳۹۳ - ۰۹۳۷

برند پارس مدیر
Copyright © Arash Habibi - Parsmodir.com