جزوه آموزش کامل و کاربردی مدل TOPSIS در مدیریت

دانلود جزوه آموزش TOPSIS

آشنائی با مدل تاپسیس TOPSIS

منبع: آرش حبیبی و دکتر زهرا مقیمی، کتاب تصمیم گیری چندمعیاره

واژه TOPSIS مخفف Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution به معنی روشهای ترجیح براساس مشابهت به راه حل ایده‌آل است. این مدل توسط هوانگ و یون در سال 1981 پیشنهاد شد. در این روش m گزینه بوسیله n شاخص ارزیابی می‌شود. منطق اصولی این مدل راه‌حل ایده‌آل (مثبت) و راه‌حل ایده‌آل منفی را تعریف می‌كند. راه حل ایده آل (مثبت) راه حلی است كه معیار سود را افزایش و معیار هزینه را كاهش می‌دهد. گزینه بهینه، گزینه ای است كه كمترین فاصله از راه حل ایده‌آل و در عین حال دورترین فاصله از راه حل ایده‌آل منفی دارد. به عبارتی در رتبه‌بندی گزینه‌ها به روش TOPSIS گزینه هایی كه بیشترین تشابه را با راه‌حل ایده آل داشته باشند، رتبه بالاتری كسب می‌كنند. فضای هدف بین دو معیار به عنوان نمونه در شکل نشان داده شده است.  در اینجا A+ و A-  به ترتیب، راه حل ایده آل و راه حل ایده‌آل منفی است. گزینه A1 به نسبت گزینه A2 فاصله كمتری تا راه حل ایده آل و فاصله بیشتری را تا راه حل ایده آل منفی دارد. سایت پارس‌مدیر برای اولین بار در ایران امکان دانلود نرم افزار TOPSIS را فراهم کرده بعلاوه به بخش دانلود مقالات TOPSIS رجوع کنید.

الگوریتم تکنیک تاپسیس

الگوریتم تکنیک تاپسیس

۱ - تشکیل ماتریس تصمیم

در تکنیک تاپسیس با استفاده از n معیار به ارزیابی m گزینه پرداخته می شود. بنابراین به هر گزینه براساس هر معیار امتیازی داده می شود. این امتیازات می تواند براساس مقادیر کمی و واقعی باشد یا اینکه کیفی و نظری باشد. در هر صورت باید یک ماتریس تصمیم m*n در تشکیل شود

۲ - نرمال کردن ماتریس تصمیم

مانند سایر روش های تصمیم گیری چندمعیاره ماتریس تصمیم باید نرمال شود. (بگویید چرا؟) برای نرمال سازی مقادیر از روش برداری استفاده می شود. روش برداری برخلاف روش ساده نرمال سازی خطی به صورت زیر انجام می شود:

روش نرمال سازی برداری تاپسیس

۳ - تشکیل ماتریس تصمیم نرمال موزون

گام بعدی تشکیل ماتریس نرمال موزون براساس وزن معیارها است. بنابراین باید از پیش اوزان معیارها با استفاده از تکنیکی مانند AHP یا انتروپی شانون محاسبه شده باشد. موزون کردن بسیار ساده است و وزن هر معیار در درایه‌های مربوط به آن معیار ضرب می‌شود.

۴ - محاسبه ایده آل های مثبت و منفی

محاسبه Positive ideal point, PIS و Negative ideal point,NIS گام بعدی است. در این گام برای هر شاخص یک ایده‌آل مثبت (A+) و یک ایده‌آل منفی محاسبه می‌شود.
برای معیارهایی که بار مثبت دارند ایده‌آل مثبت بزرگترین مقدار آن معیار است.
برای معیارهایی که بار مثبت دارند ایده‌آل منفی کوچکترین مقدار آن معیار است.
برای معیارهایی که بار منفی دارند ایده‌آل مثبت کوچکترین مقدار آن معیار است.
برای معیارهایی که بار منفی دارند ایده‌آل منفی بزرگترین مقدار آن معیار است.

۵- فاصله از ایده‌آل‌های مثبت و منفی و محاسبه راه‌حل ایده‌آل

در این گام میزان نزدیکی نسبی هر گزینه به راه‌حل ایده‌آل حساب می شود. فاصله اقلیدسی هر گزینه از ایده‌آل مثبت و منفی با فرمول زیر محاسبه خواهد شد.

گام نهائی محاسبه راه‌حل ایده‌آل است. در این گام میزان نزدیکی نسبی هر گزینه به راه‌حل ایده‌آل حساب می‌شود. برای اینکار از فرمول زیر سود می‌بریم:

محاسبه ایده آل مثبت و منفی

مقدار CL بین صفر و یک است. هرچه این مقدار به یک نزدیکتر باشد راه‌کار به جواب ایده‌آل نزدیکتر است و راه‌کار بهتری می‌باشد.

تحلیل پایان نامه TOPSIS

تحلیل TOPSIS و رویکردهای ترکیبی ANP-TOPSIS

شماره تماس پشتیبانی: 09374672393

آدرس ایمیل مکاتبه: Parsmodir@gmail.com

درخواست ثبت سفارش آنلاین

Copyright © Arash Habibi - Parsmodir.com